Yıllık İzin Hakkı

Yıllık izin hakkı, çalışanların belirli bir sürelik çalışmalarının karşılığı Anayasal olarak tanınmış bir dinlenme hakkıdır. Anayasamızın 50. maddesinde düzenlenmiş olup İş Kanununa tabi çalışanlar için 4857 sayılı İş Kanunumuzun 53 vd. maddelerinde detaylarına yer verilmiştir.

Yıllık izin hakkı özünde bir dinlenme hakkı olup, başta İş Kanununu olmak üzere iş mevzuatına tabi işçiler ile gerek 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa gerekse kendi özel kanunlarına tabi olarak çalışan memurlar için söz konusudur. Ancak yazımızda 4857 sayılı İş Kanununa tabi çalışanlar için yıllık izin hakkı konusuna değineceğiz.

Yıllık İzin Süreleri

4857 sayılı İş Kanunun 53. maddesine göre bir iş yerinde işe başlayan işçi o iş yerinde deneme süresi dahil 1 yılını doldurduğunda yıllık izin hakkı elde edecektir. Elde edilen yıllık izin hakkına ilişkin süreler 53. maddenin 4. fıkrası şu şekilde belirtilmiştir:

İşçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi, hizmet süresi

a) Bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) olanlara ondört günden,

b) Beş yıldan fazla onbeş yıldan az olanlara yirmi günden,

c) Onbeş yıl (dahil) ve daha fazla olanlara yirmialtı günden,

Az olamaz. (Ek cümle: 10/9/2014-6552/5 md.) Yer altı işlerinde çalışan işçilerin yıllık ücretli izin süreleri dörder gün arttırılarak uygulanır.”

Kanunda belirtilen bu süreler aslında asgari sürelerdir. Yani işveren tarafından bu süreler artırılabilir. Ancak çoğunlukla işletmeler söz konusu sürelere göre yıllık izin vermektedir.

Yıllık İznin Hakkının Kullanılması

Yıllık izin hakkının nasıl kullanılacağı 4857 sayılı Kanunun 56. maddesinde belirtilmiştir. Buna göre yıllık izin esas olarak işveren tarafından bölünemez. Ancak işçi bir bölümü on günden az olmamak üzere yıllık iznini parçalar halinde kullanmak isteyebilir.  Aslında buradaki amaç işveren tarafından yıllık izin süresinin parçalara bölünerek, yıllık iznin amacına aykırı bir şekilde kullandırılmasının önüne geçmektir. Örneğin söz konusu sınırlama olmasaydı işveren, işçinin 14 gün yıllık iznini 2 günlük süreler halinde yedi parçada kullandırılabilecektir. Unutmamak gerekir ki her ne kadar yıllık izin işçinin hakkı olsa dahi bu iznin dürüstlük kuralı çerçevesinde nasıl kullanılacağını işveren belirleyecektir. Bu nedenle söz konusu düzenleme ile birlikte işçinin yıllık izin hakkının olabildiğince bütün olarak kullanmasının sağlanması amaçlanmıştır.

Yıllık izin hakkı ücretli bir haktır. Yani günlük ücretle çalışan iş yerlerinde izin kullandığı gün de ücretine hak edecek, aylık ücretle çalışılan iş yerlerinde ise izin kullandığı günler ücretinde kesinti olmayacaktır.

Yıllık İzin Sürelerinin Hesaplanması

Bir diğer önemli konu ise izin sürelerinin hesaplanması ile ilgilidir. Bu noktada da işçinin çalıştığı iş yerinin çalışma günleri izin süresi hesabında önemli olabilmektedir. Haftanın altı günü çalışan iş yerleri için bu çok problem olmazken özellikle beş gün çalışılan iş yerlerinde karışıklıklara yol açmaktadır.

4857 sayılı Kanunun 46. maddesinde hafta tatili ile ilgili olarak: “ …yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az yirmidört saat dinlenme (hafta tatili) verilir.” hükmüne yer verilmiştir. Buna göre haftada en az 1 gün işveren tarafından dinlenme hakkı sağlanması zorunludur. İlgili hükümde göz önüne alındığında haftanın beş günü çalışılan iş yerlerinde o hafta için yıllık izin talebinde bulunan işçinin, cumartesi günü yıllık izinli sayılıp sayılmayacağı problemi ortaya çıkmaktadır. Söz konusu problem uygulamada Yargıtay Kararları ile çözümlenmeye çalışılmıştır. Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 2018/9873 Esas 2018/22569 Karar sayılı kararında cumartesi gününün iş günü olarak kabul edilerek yıllık izin süresinde düşülmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. Buna göre haftanın beş günü çalışılan iş yerlerinde pazartesi gününden cuma gününe kadar yıllık izin alan işçi beş gün değil altı gün yıllık izin kullanmış sayılacaktır. Her ne kadar cumartesi günü zaten çalışmayacak olsa bile burada cumartesi gününü de yıllık izin süresinden düşmek gerekecektir.

Yıllık İzin Hakkı” için 7 yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Social media & sharing icons powered by UltimatelySocial