Sözleşmelerde Şekil Şartı

Sözleşme, iki taraflı bir hukuki işlem olarak tanımlanabilir. Belki de günlük hayatımızda farkında olmadan en çok uyguladığımız hukuki işlemlerden de birisidir. Satış sözleşmesi, ödünç sözleşmesi, bağış sözleşmesi ve daha bunun gibi pek çok sözleşmeyi hemen hemen her gün kuruyoruz. Peki bu sözleşmeleri doğru kuruyor muyuz? veya sözleşme kurulurken nelere dikkat etmemiz gerekiyor? Sözleşmelerde şekil nedir? sözleşme kurulurken ve kurulduktan sonra ne gibi sorumlulukların altına giriyoruz?

Sözleşmenin ne olduğu ve nasıl kurulduğundan “Sözleşme Nedir” başlıklı yazımızda bahsettik. Sözleşmenin kurulurken gerekli irade beyanlarından da “Öneri” ve “Kabul” yazılarımızda değindik. Şimdi de sözleşmelerde şekil konusundan bahsedelim.

Sözleşmelerde Şekil Nedir

Sözleşmede şekil, bir sözleşmenin kurulabilmesi için uyulması zorunlu kurallardır. Bu kurallar ise iradenin ortaya konuluş şekli ile ilgilidir. Yani kanun diyor ki her sözleşmeyi istediğin gibi özgürce yapamazsın. Yaparsın ama eğer o sözleşmeden doğan hakkını alamazsan bu mahkeme de iddia edemezsin. Örneğin, kefalet sözleşmesinin yazılı olarak yapılması gerekmektedir. Kişiler arasında karşılıklı güven ilişkisi gereği bir yazılı olmayan bir kefalet sözleşmesi de yapılabilir. Ancak yazılı olmayan bir kefalet sözleşmesi yapıldığında o sözleşme ile ilgili taraflardan birisi mahkemeye başvurduğunda mahkeme sözleşmenin şekil şartını taşımadığı için geçerli kabul etmeyecektir. Çünkü sözleşmenin yazılı olarak yapılması gerektiği halde bu şekil şartına uyulmadan yapılmıştır.

Bu nedenle şekil, sözleşmelerin kurulması aşamasında çok önemlidir. Bu nedenle sözleşme konusu pratik hayatta bilinmesinde fayda olan önemli bir konudur.

Sözleşme, tarafların iradelerini karşılıklı ve birbirine uygun olarak açıklamalarıyla kurulur.
Sözleşme, tarafların iradelerini karşılıklı ve birbirine uygun olarak açıklamalarıyla kurulur.
Borçlar Kanununa Göre Sözleşmede Şekil Şartı

Borçlar Kanunumuzun 1. maddesi der ki; “Sözleşme, tarafların iradelerini karşılıklı ve birbirine uygun olarak açıklamalarıyla kurulur. İrade açıklaması, açık veya örtülü olabilir.“. Kısacası sözleşmenin kurulmasında esas olan şekil değildir. Aksine bir hüküm yoksa sözleşmenin kurulabilmesi için sözlü anlaşma yeterlidir. Hatta sözlü anlaşmanın yanında “örtülü olarak” yani fiili hareketlerle iradelerin uyuşması halinde bile sözleşme kurulması mümkün olabilecektir. Kanunun ifadesi ile tarafların birbirlerine uygun irade açıklamaları ile sözleşme kurulmuş olur.

İşte bu nedenle farkında olmadan günlük hayatımızda belki de onlarca sözleşme kuruyoruz. Ama çoğunlukla bunun farkında olmuyoruz. Bu nedenle kurduğumuzun sözleşmelerin bilincinde olarak hareket etmek ve bir sözleşmenin kurulabilmesi için resmi olarak kayıt altına alınmanın zorunlu olmadığının farkında olmak oldukça önemlidir.

Ancak kural olarak sözlü anlaşma geçerli olmakla birlikte, Kanun bazı durumlarda yazılı bazı durumlarda ise resmi şekil şartını zorunlu tutmuştur. Örneğin kefalet sözleşmesi, taşınmaz vaadi sözleşmesi, alacağın devri sözleşmesi gibi bazı sözleşmeler yazılı olarak yapılmadıkça geçerli olmayacaktır. Yine pek çok kişinin aşina olduğu konut satışlarındaki taşınmaz satış sözleşmesi tapu müdürlüklerinde resmi şekilde yapılması gerekli olan sözleşmelerdendir. Bu tür durumlarda yukarıda bahsedildiği gibi sözlü veya örtülü olarak iradelerin uyuşması ile sağlanacak sözleşme ilişkisi geçerli olmayacaktır. Mutlaka Kanunda belirtilen şekil şartlarının sağlanması gerekmektedir.

Kanunda belirtilen söz konusu koşulların yanında elbette günlük yaşamda kurulan sözleşmelerin uygulanması ve ortaya çıkabilecek uyuşmazlıklarda problemlerin çözümlenmesi de bir o kadar önemli olmaktadır. Bu nedenle her ne kadar Kanun sözleşme ilişkisinin kurulabilmesi için zorunlu tutmasa dahi ispat konusunda sorunlarla karşılaşmamak için sözleşmelerin yazılı olarak yapılması büyük kolaylık sağlayacaktır.

Sözleşmelerde Şekil Şartı” için bir yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Social media & sharing icons powered by UltimatelySocial